Publicaties onderzoek

Duration of music listening in music-induced analgesia: A pilot randomized controlled trial

Muziek luisteren vermindert pijn, maar welke ‘dosis’ van muziek luisteren werkt het best? Net zoals de bijsluiter van paracetamol adviseert om vier keer per dag twee tabletten in te nemen, wilden Emy van der Valk Bouman en Antonia Becker weten hoe lang je naar muziek moet luisteren om pijn te verminderen. Uit hun onderzoek blijkt dat je minstens 20 minuten naar muziek moet luisteren voor een pijnstillend effect. Korter luisteren lijkt te weinig om een verschil te merken. Vooralsnog zijn we voorzichtig met harde uitspraken en is er nog meer onderzoek nodig om definitieve conclusies te kunnen trekken.

Ga naar artikel

Cost-Effectiveness of Music for Preventing Postoperative Delirium in Elderly Hip Fracture Patients

Door de kosten van het gebruik van muziek rondom een operatie in kaart te brengen, evenals de zorgkosten van een opname in het ziekenhuis, bekijken we of de toepassing van muziek kosteneffectief is. In andere woorden onderzoeken we of de kosten opwegen tegen de voordelen van muziek. Uit deze studie concluderen we dat muziek inderdaad een kosteneffectieve behandeling is bij ouderen die een operatie krijgen vanwege een heupfractuur.

Ga naar artikel

Neurobiological mechanisms underlying the beneficial effects of music interventions in perioperative care: a narrative review

Verschillende mechanismen in de hersenen spelen een rol in de werking van muziek. In dit artikel bespreken we op welke manier muziek invloed heeft op het brein, en wat ervoor zorgt dat muziek onder meer pijn, angst en stress vermindert.

Ga naar artikel

Effect of peri-interventional music on postictal agitation in electroconvulsive therapy patients (MUSE): protocol for an open-label multicentre randomised controlled trial in the Netherlands

Dit artikel beschrijft het protocol van een gerandomiseerde klinische trial naar het effect van muziek luisteren op post-ictale agitatie (onrust) bij ernstig depressieve patiënten na elektro-convulsieve therapie.

Ga naar artikel

Response Regarding: Prerecorded Music Interventions on Delirium in Hospitalized Adults: A Systematic Review and Meta-Analysis

In dit artikel reageren we op een brief die is ingestuurd door onderzoekers die een aantal vragen of kritiekpunten hadden op een meta-analyse die eerder is gepubliceerd en het effect van muziek op een delier aantoont.

Ga naar artikel

Music therapy for end-of-life care

Dit artikel beschrijft het protocol van een systematisch literatuuronderzoek om de toegevoegde waarde van muziek in de palliatieve zorg in kaart te brengen.

Ga naar artikel

In Response to ‘Music as medicine: NNT is useful, but context matters’

In dit artikel reageren we op een brief die is ingestuurd door onderzoekers die een aantal vragen of kritiekpunten hadden op de ‘Number Needed to Treat’ angst, die eerder is gepubliceerd en laat zien dat slechts 4 mensen behandeld hoeven worden met muziek om bij één angst te verminderen.  

Ga naar artikel

Musician presence and its effects on physiological and psychological well-being in live versus livestreamed concerts

Uit dit onderzoek blijkt dat het fysiek in dezelfde ruimte zijn als de musici een duidelijk positief effect heeft op het publiek. Deelnemers waardeerden de muziek meer, rapporteerden positievere emoties, voelden zich sterker verbonden met elkaar en vertoonden een hogere hartslag. Deze resultaten komen voort uit een samenwerking met het Rotterdams Philharmonisch Orkest en de Rotterdam Popular Music Studies groep van de Erasmus Universiteit.

Ga naar artikel

Effect of AI-composed music on emotional and physiological states in healthy volunteers: a pilot study

Uit dit onderzoek blijkt dat muziek die gecomponeerd is met kunstmatige intelligentie mogelijk gunstige effecten kan hebben, mits het in lijn is met de persoonlijke voorkeur.

Ga naar artikel

Prevalence and severity of pain, anxiety, stress, and sleep disturbances among surgical patients: a nationwide single-day multicentre flash mob study

Uit de flashmob-studie op 1 dag in samenwerking met 29 Nederlandse ziekenhuis kwamen de volgende getallen ten aanzien van de BIG-5 naar voren: onder de patiënten die een operatie krijgen of hebben gehad, ervaart volgens wetenschappelijke literatuur gestelde criteria 70% pijn, 38% angst en stress, en 68% slaapproblemen.

Ga naar artikel

Science in a flash: pain, anxiety, stress and sleep disturbances among surgical patients

Deze blog beschrijft de organisatie, methode en logistiek rondom de PASS-Flashmob studie, een nationale multicenter studie, die is uitgevoerd in 29 Nederlandse ziekenhuizen op 1 dag, om het vóórkomen van pijn, angst, stress en slaapproblemen bij chirurgische patiënten te onderzoeken.

Ga naar artikel

Self-chosen music as a contributor to music-induced analgesia across diverse socio-cultural backgrounds: a crossover randomized controlled trial

In deze studie hebben we gekeken naar deelnemers met diverse achtergronden en onderzocht of eigen gekozen muziek, door ons geselecteerde klassieke muziek, of een podcast het meest effectief was. Wat blijkt? De eigen keuze blijkt doorslaggevend ongeacht iemands achtergrond of muzikale voorkeuren.

Ga naar artikel

Effect of perioperative music on delirium after hip fracture operations (MCHOPIN): a multicentre randomized clinical trial in Dutch hospitals

Deze gerandomiseerde klinische trial in 449 patiënten vond een positief effect van muziek op het ontstaan van een delier bij ouderen met een heupfractuur.

Ga naar artikel

Pre-recorded music interventions on delirium in hospitalized adults: a systematic review and meta-analysis

Uit deze meta-analyse blijkt dat muziek luisteren tijdens een ziekenhuisopname het risico op een delier met maar liefst 48% vermindert.

Ga naar artikel

A randomized controlled trial protocol addressing the use of perioperative music to prevent sleep disturbances in hospitalized surgical patients

Dit artikel beschrijft de methodiek van een randomized controlled trial, naar het effect van muziek luisteren tijdens en na een operatie op de slaapkwaliteit van patiënten. Een dergelijk protocol paper wordt gepubliceerd omwille van transparantie binnen de wetenschap.

Ga naar artikel

The Number Needed to Treat for Music as a Medicine against Perioperative Anxiety – A systematic review and meta-analysis

Uit een literatuuronderzoek naar het effect van recorded muziek op angst rondom een operatie hebben we een ‘Number Needed to Treat’ (NNT) te berekenen van muziek als behandeling. De NNT is een maat om aan te geven hoeveel mensen je met een bepaald medicijn moet behandelen om één patiënt van de klachten af te helpen. Dit geeft een realistischer beeld van de effectiviteit van een behandeling en is vaak makkelijker te bespreken in de spreekkamer dan andere statistische getallen. De NNT van muziek voor angst blijkt 4 te zijn, wat een ontzettend goed resultaat is.

Ga naar artikel

The Effect of Unimodal, Non-pharmacological, Preoperative Psychological Prehabilitation Interventions on Preoperative Anxiety and Stress: A Systematic Review

Deze systematic review toont dat er aanwijzingen zijn dat psychologische prehabilitatie preoperatieve angst kan verminderen, maar het bewijs is nog onvoldoende om dit met zekerheid te kunnen stellen.

Ga naar artikel

Quality of reporting of pre-recorded music interventions in surgical patients - A systematic review

Een limitatie van veel studies naar muziek, is dat de interventie beperkt of onvoldoende gedefinieerd wordt. Aan de hand van een literatuurstudie is daarom een checklist ontwikkeld om de beschrijving van de gebruikte muziekinterventie te standaardiseren.

Ga naar artikel

Music in healthcare: Investigating music preferences for pain management across twenty countries

Dit onderzoek wijst uit dat het merendeel van de bevolking (86.5%) naar muziek zou willen luisteren als ze pijn ervaren in het ziekenhuis of een andere zorgsetting, waarvan driekwart het liefst naar de eigen favoriete muziek zou willen luisteren. 

Ga naar artikel

Self-Chosen Music as a Contributor to Music-Induced Analgesia Across Diverse Socio-Cultural Backgrounds: A Crossover Randomised Controlled Trial

Ga naar artikel

Implementation of Music in the Perioperative Standard Care of Colorectal Surgery: A Cost-Effectiveness Analysis

De resultaten van de kosteneffectiviteitsanalyse van een eerder implementatieonderzoek laten zien dat, hoewel de kosten voor muziek interventie laag zijn, de toepassing niet significant kosteneffectief is.

Ga naar artikel

Study protocol for a multicentre randomised controlled trial using music prehabilitation to reduce preoperative anxiety before oncological colorectal surgery: the MU- PRIOR trial

Het studieprotocol van de MU-PRIOR beschrijft de methodiek van een randomized controlled trial naar het effect van prehabilitatie met muziekinterventie om, dus al voorafgaand aan de opname thuis muziek luisteren, preoperatieve angst te verminderen bij patiënten met darmkanker die hiervoor een operatie krijgen.

Ga naar artikel

Music interventions in patients undergoing surgery: A systematic review using strict inclusion criteria

Deze systematic review toont aan dat muziekinterventie pijn en angst significant vermindert bij chirurgische patiënten, en dat patiënten ook meer tevreden zijn over hun behandeling wanneer zij muziek luisteren.

Ga naar artikel

The effect of music interventions compared to standard-of-care on the prevention of delirium in neurosurgical patients: an analysis of costs and cost-effectiveness based on the MUSYC-trial

Uit de analyse van de kosteneffectiviteit van muziekinterventie bij neurochirurgische patiënten blijkt dat de kosten voor de ziekenhuisopname bij patiënten die naar muziek hebben geluisterd lager uitvallen dan bij patiënten in de controlegroep. Echter werd op lange termijn geen kosteneffectiviteit gevonden.

Ga naar artikel

Prevalence and Incidence of Oral Benzodiazepine Use in Hospitalized Surgical Patients: A Retrospective Cohort Study

Een vijfde van de chirurgische patiënten die in het ziekenhuis zijn opgenomen krijgt een benzodiazepine toegediend, een medicijn dat wordt gebruikt tegen angst en slaapproblemen, terwijl de middelen bekend staan om potentieel ernstige bijwerkingen en risico’s. Daarom is het belangrijk dat er wordt gekeken naar non-farmacologische behandelmethoden.

Ga naar artikel

Perceptions of music listening for pain management: a multi-method study

Middels vragenlijsten en interviews werd in deze studie onderzocht hoe mensen die zorg ontvangen staan tegenover muziek in de zorg, toepassing ervan en hun ervaringen. Hieruit blijkt dat mensen positief zijn over muziek luisteren om pijn te verminderen, en dat een proactieve en gepersonaliseerde houding vanuit zorgverleners nodig is om muziek effectief te implementeren.

Ga naar artikel

Impact of daily music on comfort scores in preterm infants: a randomized controlled trial

Conclusion: This study adds to existing literature demonstrating that a music intervention in a NICU setting can enhance comfort and sleep of premature infants without adversely affecting physiological parameters.

Ga naar artikel

The impact of different music genres on pain tolerance: emphasizing the significance of individual music genre preferences

In deze studie op Lowlands werd het effect van vijf verschillende muziekgenres op pijntolerantie onderzocht. De deelnemers die naar een genre luisterden dat ze leuker vonden, konden de pijn langer verdragen – ongeacht welk muziekgenre het was.

Ga naar artikel

Prognostic Factors and Incidence for Postictal Agitation After Electroconvulsive Therapy: A Systematic Review and Meta-analysis

In deze studie werd het voorkomen van postictale agitatie onderzocht bij patiënten die een elektroshock behandeling ondergaan. Deze studie is gedaan ter voorbereiding op de MUSE trial, waarbij wij gaan kijken naar het effect van muziek op agitatie na een electroshock.

Ga naar artikel

Does selective intraoperative music reduce pain following abdominal wall reconstruction? A double-blind randomized controlled trial

Conclusion: For patients undergoing AWR, there was no benefit of intraoperative music over routine multimodal pain control for early postoperative pain reduction.

Ga naar artikel

Implementation of music in the perioperative standard care of colorectal surgery (IMPROVE study).

De manier van het toepassen van muziek kan nog worden verbeterd. Medewerkers in de zorg en patiënten staan positief tegenover luisteren naar muziek. Met muziek is er minder angst en minder medicatie nodig na de operatie.

Ga naar artikel

The effect of recorded music on pain endurance (CRESCENDo) - A randomized controlled trial.

De subgroepanalyse liet een toename zien in het uithoudingsvermogen van het verdragen van pijn in de muziekgroep na correctie voor huidimpedantie, wat toegeschreven kon worden aan verhoogde parasympathische activiteit.

Ga naar artikel

Effect of a music intervention on anxiety in adult critically ill patients: a multicenter randomized clinical trial.

Deze studie geeft aan, dat de effectiviteit van muziek op de IC afhankelijk is van context en interventie, gezien eerder bewijs dat muziek angst verminderde.

Ga naar artikel

Implementation of perioperative music in day care surgery.

De implementatie van perioperatieve muziek op de dagbehandeling is haalbaar als de patiënttevredenheid hoog is en zorgverleners positief staan ​​tegenover het gebruik ervan.

Ga naar artikel

A multidisciplinary approach on music induced-analgesia differentiated by socio-cultural background in healthy volunteers (MOSART): A cross-over randomized controlled trial protocol.

Dit is de protocol paper van de studie, die de invloed van persoonlijke achtergrond op het effect van pijn onderzocht. Het is een unieke multidisciplinaire samenwerking tussen sociologische en medische wetenschappers.

Ga naar artikel

Intraoperative Music to Promote Patient Outcome (IMPROMPTU): A Double-Blind Randomized Controlled Trial.

Het luisteren naar vooraf geselecteerde klassieke muziek tijdens een maagoperatie leidde niet tot een significante verbetering van de postoperatieve uitkomst en herstel, vergeleken met het luisteren naar ruisonderdrukking of geen muziek.

Ga naar artikel

Implementation of music in colorectal perioperative standard care-barriers and facilitators among patients and healthcare professionals.

Er zijn faciliterende factoren bij het implementeren van muziek in standaard perioperatieve zorg, zowel bij patiënten als bij zorgprofessionals. Daarom is succesvolle implementatie mogelijk. Deze studie biedt een richtlijn van de faciliterende factoren en toont de barrières bij implementatie van muziek.

Ga naar artikel

The feasibility and added value of mapping music during awake craniotomy: A systematic review.

Het lokaliseren van muziek in de hersenen (mapping) blijkt haalbaar tijdens wakkere hersenoperaties. We identificeerden bepaalde hersengebieden, die relevant zijn voor het maken van muziek en we stelden geen achteruitgang vast tijdens de follow-up, hetgeen suggereert, dat het in kaart brengen van muzikaliteit tijdens wakkere hersenoperaties een toegevoegde waarde heeft. Een systematische aanpak om muzikaliteit in kaart te brengen zou geïmplementeerd moeten worden om de huidige kennis over de toegevoegde waarde daarvan te verbeteren.

Ga naar artikel

Effect of music on clinical outcome after hip fracture operations (MCHOPIN): study protocol of a multicentre randomised controlled trial.

Muziek vermindert in de operatiekamer de mentale werklast aanzienlijk en het gebruik ervan wordt in andere studies positief beoordeeld. Muziek verbeterde de laparoscopische prestaties van beginnende laparoscopisten in een gesimuleerde setting niet significant. Hoewel er eerder wisselende resultaten zijn gerapporteerd, lijkt het erop dat chirurgische ervaring en taakvraag bepalender zijn.

Ga naar artikel

Music to prevent deliriUm during neuroSurgerY (MUSYC): a single-centre, prospective randomised controlled trial.

Onze resultaten ondersteunen de effectiviteit van muziek bij het verminderen van het voorkomen van delirium na een hersenoperatie, zoals gevonden met DOSS, maar niet met DSM-5.

Ga naar artikel

The effect of musicality on language recovery after awake glioma surgery.

Deze eerste studie ondersteunt de hypothese, dat muzikaliteit bijdraagt ​​aan taalherstel na een wakkere hersenoperatie. Onze conclusie kan alleen worden geïnterpreteerd als hypothese, aangezien de meeste van de resultaten niet significant waren. Studies met grotere steekproef aantallen zijn noodzakelijk.

Ga naar artikel

Music to prevent deliriUm during neuroSurgerY (MUSYC) Clinical trial: a study protocol for a randomised controlled trial.

Conclusion: This study is being conducted in accordance with the Declaration of Helsinki. The Medical Ethics Review Board of Erasmus University Medical Center Rotterdam, The Netherlands, approved this protocol. Results will be disseminated via peer-reviewed scientific journals and conference presentations.

Ga naar artikel

The effect of preferred music on mental workload and laparoscopic surgical performance in a simulated setting (OPTIMISE): a randomized controlled crossover study.

Conclusion: Music significantly reduced mental workload overall and of several previously identified key surgical stressor domains, and its use in the operating room is reportedly viewed favorably. Music did not significantly improve laparoscopic task performance of novice laparoscopists in a simulated setting. Although varying results have been reported previously, it seems that surgical experience and task demand are more determinative.

Ga naar artikel

Perception of auditory stimuli during general anesthesia and its effects on patient outcomes: a systematic review and meta-analysis.

De resultaten van deze systematic review en meta-analyse laten zien, dat tijdens adequate algehele narcose auditieve stimuli kunnen worden waargenomen en verwerkt, ongeacht het soort chirurgische ingreep. Dit leidt tot impliciete geheugenvorming zonder expliciete bewustwording. Muziek tijdens de operatie kan significant gunstige effecten hebben op postoperatieve pijn en de noodzaak voor opioïden. Of het gebruikte anesthesieregime van invloed is, is nog niet duidelijk.

Ga naar artikel

Study protocol for a multicentre randomised controlled trial studying the effect of a music intervention on anxiety in adult critically ill patients (The RELACS trial).

Conclusion: The Medical Ethics Review Board of Erasmus MC University Medical Centre Rotterdam, The Netherlands, has approved this protocol. The study is being conducted in accordance with the Declaration of Helsinki. Results of this trial will be published in peer-reviewed scientific journals and conference presentations.

Ga naar artikel

Implementation of music in the perioperative standard care of colorectal surgery: study protocol of the IMPROVE Study.

Conclusion: The Medical Ethics Review Board of Erasmus MC University Medical Centre Rotterdam, The Netherlands, has approved this protocol. The study is being conducted in accordance with the Declaration of Helsinki. Results of this trial will be published in peer-reviewed scientific journals and conference presentations.

Ga naar artikel

The Effects of Preferred Music on Laparoscopic Surgical Performance: A Randomized Crossover Study.

Luisteren naar favoriete muziek verbetert de laparoscopische chirurgische prestaties en vermindert de mentale werklast in een gesimuleerde setting.

Ga naar artikel

Interventions with Music in PECTus excavatum treatment (IMPECT trial): a study protocol for a randomised controlled trial investigating the clinical effects of perioperative music interventions.

Conclusion: This study is being conducted in accordance with the Declaration of Helsinki. The Medical Ethics Review Board of Erasmus University Medical Centre Rotterdam, The Netherlands, has approved this protocol. Results will be disseminated via peer-reviewed scientific journals and conference presentations.

Ga naar artikel

Music Interventions in Pediatric Surgery (The Music Under Surgery In Children Study): A Randomized Clinical Trial.

Muziekinterventies lijken niet alle jonge baby’s die een operatie ondergaan ten goede te komen. De potentiële voordelen van muziek rond een operatie bij meer gestreste kinderen rechtvaardigen verdere verkenning.

Ga naar artikel

The Perception and Attitude Toward Noise and Music in the Operating Room: A Systematic Review.

Hogere geluidsniveaus lijken een negatief effect te hebben op de patiënt en de prestaties van leden in de operatiekamer negatief te beïnvloeden. Er is meer onderzoek nodig om te beoordelen of deze kennis de uitkomst voor de patiënt en de chirurgische prestaties ten goede kan komen. De houding van leden van het chirurgische team ten opzichte van muziek tijdens de operatie is over het algemeen positief.

Ga naar artikel

The Effect of Perioperative Music on Medication Requirement and Hospital Length of Stay: A Meta-analysis.

Muziek rond en tijdens operaties kan de behoefte aan opioïden en kalmeringsmiddelen verminderen, hetgeen mogelijk de toestand van de patiënt verbetert en de medische kosten verlaagt, aangezien hogere doseringen opioïden gepaard gaan met een verhoogd risico op bijwerkingen en chronisch opioïdenmisbruik.

Ga naar artikel

Music Affects Rodents: A Systematic Review of Experimental Research.

Muziekinterventies lijken de hersenstructuur en neurochemie, gedrag, immunologie en fysiologie bij knaagdieren te verbeteren. Verder onderzoek is nodig om het effect van muziek te onderzoeken en optimaliseren en om de effecten ervan bij mensen te evalueren.

Ga naar artikel

Can live music therapy reduce distress and pain in children with burns after wound care procedures? A randomized controlled trial.

Live muziek bleek niet effectief te zijn bij het verminderen van stress en pijn bij jonge kinderen na brandwondverzorging. Oudere kinderen reageren mogelijk beter op deze interventie.

Ga naar artikel

Meta-analysis evaluating music interventions for anxiety and pain in surgery.

Muziekinterventies verminderen angst en pijn significant bij volwassen chirurgische patiënten.

Ga naar artikel

The Effect of Perioperative Music on the Stress Response to Surgery: A Meta-analysis.

Muziek rond een operatie kan de neuro-endocriene stressreactie verminderen.

Ga naar artikel

The effect of music on simulated surgical performance: a systematic review.

Hoewel er gunstige effecten van muziek op chirurgische prestaties zijn waargenomen, is er onvoldoende bewijs om definitief te concluderen dat muziek een gunstig effect heeft op chirurgische prestaties in de gesimuleerde setting. Toekomstige studies zouden moeten worden uitgevoerd met grotere aantallen deelnemers die zich richten op een beperkter scala aan taken, evenals validatie in de live operationele omgeving.

Ga naar artikel

The Effects of Perioperative Music Interventions in Pediatric Surgery: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials.

Deze systematische review en meta-analyse geven aan, dat muziek een statistisch significant effect kan hebben op het verminderen van postoperatieve pijn, angst en stress bij kinderen die een chirurgische ingreep ondergaan. Deze en andere reviews suggereren, dat muziek als behandeling kan worden overwogen voor klinisch gebruik.

Ga naar artikel

Healing with art?

De rol en inzetbaarheid van omgeving en kunst bij de genezing van patiënten kan complementair zijn aan de hoge kwaliteit van zorg in Nederland. Door middel van methodologisch correct onderzoek is het mogelijk om het gebruik van verschillende aspecten van de omgeving van de patiënt te onderzoeken als eenvoudige, veilige en goedkope maatregelen ter verbetering van de gezondheid en het welzijn van patiënten.

Ga naar artikel

Instrumentational complexity of music genres and why simplicity sells.

Conclusion:  We show that changes in the instrumentational complexity of a style are related to its number of sales and to the number of artists contributing to that style. As a style attracts a growing number of artists, its instrumentational variety usually increases. At the same time the instrumentational uniformity of a style decreases, i.e. a unique stylistic and increasingly complex expression pattern emerges. In contrast, album sales of a given style typically increase with decreasing instrumentational complexity. This can be interpreted as music becoming increasingly formulaic in terms of instrumentation once commercial or mainstream success sets in.

Ga naar artikel

Do Hospitalized Premature Infants Benefit from Music Interventions? A Systematic Review of Randomized Controlled Trials.

Hoewel muzikale interventies in sommige onderzoeken veelbelovende resultaten laten zien, is het lastig om sterke conclusies te trekken over de effecten van muziek bij premature baby’s. Dit komt doordat de kwaliteit van de onderzoeken, leeftijdsgroepen, uitkomstmaten en timing van de interventies per onderzoek verschillen.

Ga naar artikel

Systematic review and meta-analysis of music interventions in hypertension treatment: a quest for answers.

Deze systematische review en meta-analyse toonden een trend van verlaging van de bloeddruk bij patiënten met hoge bloeddruk, die naar muziek luisterden. Een causaal verband tussen muziek en bloeddrukverlaging kon niet worden vastgesteld.

Ga naar artikel

Music intervention to relieve anxiety and pain in adults undergoing cardiac surgery: a systematic review and meta-analysis.

Het beluisteren van opgenomen muziek is geassocieerd met een significante vermindering van postoperatieve angst en pijn bij hartoperaties. In tegenstelling tot farmacologische interventies heeft muziek geen bijwerkingen en is veelbelovend voor deze populatie.

Ga naar artikel

Music intervention for sleep quality in critically ill and surgical patients: a meta-analysis.

Opgenomen muziek liet een significante verbetering zien in subjectieve slaapkwaliteit bij patiënten op de intensive care. Daarom kan het gebruik ervan relevant zijn om de slaap te verbeteren, maar gezien het risico op bias is verder onderzoek noodzakelijk.

Ga naar artikel