Hoe organen het best te bewaren voor transplantatie

Nierstransplantatie

Het Erasmus MC is het grootste transplantatiecentrum van Europa voor levende nierdonatie.

De medische staf, nefrologen, transplantatiechirurgen en onderzoekers werken iedere dag aan zeer uiteenlopende onderzoeken om patiënten voor, tijdens en na de niertransplantatie een zo goed mogelijke kwaliteit van leven te geven.

Het grootste probleem voor patiënten met ernstige nierziekten is het tekort aan geschikte donornieren. Patiënten staan gemiddeld 3,5 tot 4 jaar op de wachtlijst. Een tijd waarin zij een slechtere kwaliteit van leven ervaren en minder kans op overleving hebben dan getransplanteerde patiënten.

Een van de oplossingen is het verruimen van de acceptatiecriteria voor donornieren. Dit is complex en afhankelijk van veel factoren en omstandigheden. Een methode die kan leiden tot betere transplantatieresultaten is het verbeteren van de techniek voor het bewaren van organen.

Koude Nierperfusie (HMP)
Donororganen werden van oudsher koud vervoerd om chemische processen in de cellen (metabolisme) te beperken en schade aan de doorbloeding (ischemische schade) te minimaliseren.

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt echter dat warme nierperfusie – ook niet-geoxygeneerde hypothermische machinale perfusie (HMP) genoemd- het risico van vertraagde werking of verlies van de nier in het eerste jaar na transplantatie vermindert in vergelijking met koude bewaring. In reactie op deze studie voerde Nederland in 2016 HMP in als standaard conservering voor alle nieren van overleden donoren.

Een andere recent gepubliceerde studie toonde aan dat zuurstofrijke HMP, vergeleken met niet-zuurstofrijke HMP, het risico op acute afstoting en slechtere werking verminderde bij nieren van een overleden donor van 50 jaar of ouder. Daarom worden in Nederland sinds 2020 alle nieren van overleden donoren van 50 jaar of ouder vervoerd op zuurstofrijke HMP.

Hoofdonderzoeker

Robert Minnee

Dr. Robert Minnee

Warme, zuurstofrijke Nierperfusie (NMP)
Soms zijn nieren suboptimaal. Dan is actief herstel nodig om de nier voor transplantatie te optimaliseren. Hiervoor is normothermische machinale perfusie (NMP) een aanvullende conserveringsmethode voor deze nieren. Bij NMP wordt een donornier tijdens de bewaring doorspoelt met warme, zuurstofrijke rode bloedcellen. Dit heeft als doel de schadelijke effecten van onvoldoende doorbloeding om te keren. De chemische processen in de nier blijven zo actief waardoor beter herstel mogelijk is. Een ander voordeel van NMP is dat de nierfunctie voorafgaand aan de transplantatie kan worden beoordeeld, waardoor de acceptatiecriteria voor donornieren verder kunnen worden opgerekt.

Beter HMP of NMP?
Studies naar NMP en HMP hebben al aangetoond dat beiden beter werken dan koud bewaren van een donornier. Het is echter nog onbekend of NMP (doorbloeden met warme, zuurstofrijke rode bloedcellen) extra waarde heeft ten opzichte van alleen HMP (zuurstofrijke bewaring). Daarom willen onderzoekers in het Erasmus MC, onder leiding van dr. Robert Minnee zo snel mogelijk onderzoeken welke methode onder welke omstandigheden het beste werkt. Om patiënten een nier te geven die zo optimaal mogelijk functioneert en de kans op afstoting zo klein mogelijk wordt. Voor hun kwaliteit van leven betekent dit alles. Voor dit onderzoek is nog 150.000 euro nodig. U kunt onderzoekers en nierpatiënten helpen door dit onderzoek financieel te steunen.

Bekijk meer projecten

Bekijk meer projecten rondom niertransplantatie-onderzoek in het Erasmus MC.

Bekijk projecten